Pierwsze próby wprowadzenia koron pełnoceramicznych (korony tego typu nie posiadają podbudowy metalowej, która zaburza prawidłową estetykę oraz może powodować zasinienie dziąsła w okolicy szyjki zęba) do protetyki stomatologicznej podjął w 1886 r. Land, opracowując metodę wypalania porcelany na folii platynowej. Model roboczy pokrywano folią platynową o grubości 0,01 mm, a następnie nakładano porcelanę skaleniową. Otrzymywano w ten sposób, charakteryzujące się małą wytrzymałością tzw. korony dżaketowe (ang. jacket), które z uwagi na ich walory estetyczne stosowane były w przednim odcinku łuku zębowego. Wkrótce z powodu niskiej odporności mechanicznej zaprzestano ich stosowania.

Podział materiałów pełnoceramicznych

Generalnie materiały pełnoceramiczne można podzielić na: ceramikę skaleniową – tradycyjna stosowana z pewnymi modyfikacjami od ponad 100 lat, ceramikę odlewaną – wykorzystującą technikę traconego wosku (IPS Empress 2 – Ivoclar, Dicor – DentSply), ceramikę z ceramicznym rdzeniem (In-Ceram – Vita, Procera – Nobel Biocare) oraz ceramikę wykorzystującą technikę frezowania z pełnego bloku.

Korony Procera - technologia

System Procera opracował w 1986 dr Matts Andersson dla potrzeb technologii tytanu, ale dostrzeżono możliwość pracy tą technologią materiałami ceramicznymi o wysokiej wytrzymałości- porcelaną na bazie tlenku glinu. Korona jednolicie ceramiczna Procera składa się z wewnętrznego rdzenia - odpowiednika metalu w tradycyjnych koronach metalowo-ceramicznych oraz licowania zewnętrznego z porcelany AllCeram. Rdzenie wykonywane są przemysłowo na podstawie analizy kształtu kikuta zęba, które następnie są licowane ceramiką indywidualnie w laboratorium dentystycznym. Technologia Procera wskazana jest do wykonywania koron, mostów i licówek w odcinku przednim oraz bocznym łuku zębowego. W systemie tym wytwarzane są również implantokorony czyli korony całoceramiczne osadzane na bazie implantów. System Procera to technologia CAD/CAM (computer aided design / computer aided manufacturing – komputerowo wspomagane projektowanie i wykonanie).

Zęby pod korony Procera szlifuje się wykonując stopień o kącie rozwartym (typu chamfer) i zaokrąglonym, gładkim kształcie bez ostrych krawędzi. Po obniżeniu powierzchni żującej o grubość korony protetycznej i dokonaniu separacji, zaznacza się na powierzchniach obwodowych granice przebiegu schodka, wykonując okrągły rowek o głębokości 1-1,5 mm. Czynność tę można wykonać używając kamieni w kształcie stożka odwróconego. Następnie zeszlifowuje się powierzchnie obwodowe korony zęba położone ponad zarysowaną linią rowka, nadając koronie kształt lekko stożkowaty, o ścianach zbieżnych w kierunku powierzchni żującej. Ściany zęba poniżej stopnia pozostawia się bez preparacji. Końcową czynnością opracowania to wygładzenie wszystkich oszlifowanych powierzchni kikuta za pomocą drobnoziarnistych instrumentów tnących. Do wykonania koron Procera wykorzystuje w mojej praktyce wiertła z nasypem diamentowym (zestaw Majewskiego).

Po opracowaniu kikuta zęba pobiera się wycisk na model roboczy, wycisk zębów przeciwstawnych i rejestruje zwarcie. Uzyskany model składany jest montowany w artykulatorze, a model kikuta zęba wyjmuje się i przygotowuje do mechanicznego skanowania za pomocą skanera o końcówce w kształcie kuleczki, która odczytuje kształt kikuta przez skanowanie okrężne i opisuje ząb za pomocą około 50 000 punktów. Nacisk sondy skanera na powierzchnię obracającego się kikuta zęba wynosi około 5,00 g., a podczas jednego obrotu skaner rejestruje 360 punktów pomiarowych. Przy każdym następnym obrocie sonda unosi się o 200,00 μm i urządzenie automatycznie zaznacza kolejną linię skanowania. Po zakończeniu skanowania, używając odpowiedniego oprogramowania, przystępuje się do projektowania rdzenia korony. Wyniki odczytywane są na monitorze komputera. Uwzględniając 20% skurcz tlenku glinu podczas spiekania dane cyfrowe dotyczące słupka i rdzenia korony odpowiednio powiększa się i przesyła drogą elektroniczną do laboratorium Procera w Sztokholmie, gdzie powiększony model kikuta zęba zostaje wycięty specjalną frezarką wycinającą jego kształt w materiale ogniotrwałym. Następnie na model napyla się sproszkowany tlenek glinu pod wysokim ciśnieniem. Utrzymanie odpowiednio wysokiego ciśnienia podczas napylania zapewnia dużą gęstość struktury przyszłego rdzenia. Kształt zewnętrzny rdzenia został opracowany przed procesem wypalania, które następnie przeprowadzono w temperaturze 1550oC. W procesie wypalania rdzeń z tlenku glinu uległ skurczowi do rozmiarów pierwotnych. Uzyskano optymalną grubość rdzenia wynoszącą 0,40-0,50 mm. Wykonaną w ten sposób część wewnętrzną korony przesyła się do laboratorium miejscowego, gdzie napala się porcelanę licująca Ducera AllCeram, w celu stworzenia właściwego kształtu anatomicznego i uzyskania walorów estetycznych. Bezpośrednio na rdzeń korony nakłada się opaque liner, którego zadaniem jest połączenie rdzenia (tlenek glinu) i porcelany AllCeram. Nowsza technologia pozwala wykonywać rdzenie koron Procera z cyrkonu

Zalety koron Procera:

• wytrzymałość wewnętrznej części korony (rdzenia) na zginanie (przy gęstości 3,95 g/cm2) wynosi 600 Mpa

• odporność na złamanie – średnie obciążenie łamiące dla rdzenia o grubości 0,5 mm wynosi 225 kg.

• szczelność brzeżna – wielkość szczeliny brzeżnej jest mniejsza od 70 μm - idealne dopasowanie korony do oszlifowanego zęba, co zabezpiecza przed rozwojem procesu próchnicowego (taki ząb nie "psuje się"" )

• biokompatybilność - materiał z którego wykonane są korony całoceramiczne nie drażni tkanek okolicznych (dziąsła) - jest idealnie tolerowany przez organizm

• odpowiednie cechy optyczne (przezierność, fluorescencja, opalizowanie)- takie same cechy jakie posiadają naturalne zęby

• doskonałe walory estetyczne - do złudzenia przypominają zęby naturalne


Wszystkie w/w cechy koron Procera zapewniają odpowiednią trwałość tych konstrukcji, idealne walory estetyczne. Korony te są praktycznie nie do odróżnienia od zębów naturalnych.